ریزش ابرو در دوران شیردهی؛ علت‌ها، درمان خانگی و مکمل‌های مجاز

به گزارش مجله فرتاک؛ کم‌پشت شدن ابروها بعد از زایمان یکی از نگرانی‌های رایج مادران شیرده است؛ در این مقاله علت‌های هورمونی و تغذیه‌ای این ریزش و راهکارهای ایمن برای تقویت مجدد ابروها را بررسی می‌کنیم.

چرا ابروها در دوران شیردهی می‌ریزند؟

ورود به دوران شیردهی یکی از زیباترین و در عین حال پرچالش‌ترین مراحل زندگی هر مادری است. بدن در این دوره با تغییرات سریعی روبه‌رو می‌شود تا بتواند نیازهای نوزاد را تأمین کند. یکی از مشکلاتی که بسیاری از مادران در ماه‌های نخست پس از زایمان تجربه می‌کنند، ریزش مو و به‌ویژه کم‌پشت شدن ابروهاست.

ابروها چارچوب اصلی نگاه و صورت هستند و نازک شدن آن‌ها می‌تواند به‌شدت بر اعتماد به نفس و روحیه مادر اثر بگذارد. برای درمان ریشه‌ای این مشکل، ابتدا باید دلیل بروز آن را شناخت.

فولیکول‌های ابرو هم مانند موهای سر چرخه رشد، استراحت و ریزش دارند. در دوران شیردهی چند عامل می‌توانند این چرخه را مختل کنند و باعث ریزش ناگهانی یا تدریجی ابروها شوند.

افت هورمون‌ها و تیروئید؛ دو عامل مهم هورمونی

در بارداری سطح استروژن و پروژسترون به اوج می‌رسد و همین باعث می‌شود تارهای مو و ابرو در فاز رشد باقی بمانند. به همین دلیل بسیاری از زنان در بارداری ابروهایی پرپشت‌تر دارند. اما بلافاصله پس از زایمان و خروج جفت، سطح استروژن به‌شدت افت می‌کند.

این شوک هورمونی باعث می‌شود بخش زیادی از فولیکول‌ها هم‌زمان وارد فاز استراحت و ریزش شوند؛ پدیده‌ای که در پزشکی به آن «تلوژن افلوویوم» می‌گویند. این ریزش معمولاً بین ماه دوم تا چهارم پس از زایمان به اوج خود می‌رسد.

عامل هورمونی دیگر، اختلال تیروئید پس از زایمان است. حدود ۷ تا ۱۰ درصد زنان پس از زایمان دچار نوعی التهاب تیروئید می‌شوند که اغلب به کم‌کاری موقت تیروئید منجر می‌شود. یکی از نشانه‌های شناخته‌شده کم‌کاری تیروئید، نازک شدن یک‌سوم بیرونی ابروهاست.

اگر همراه با ریزش ابرو، خستگی غیرعادی، خشکی شدید پوست، عدم تحمل سرما یا اضافه وزن دارید، حتماً آزمایش تیروئید انجام دهید.

کمبود آهن، ویتامین‌ها و استرس

خون‌ریزی هنگام زایمان، چه طبیعی و چه سزارین، همراه با انتقال مواد مغذی به شیر مادر، ذخایر آهن بدن را تخلیه می‌کند. فریتین سوخت اصلی سلول‌های فولیکول مو و ابرو است. وقتی ذخیره آهن پایین بیاید، بدن آهن را به اندام‌های حیاتی مثل قلب و مغز می‌فرستد و تغذیه ریشه ابروها ضعیف می‌شود.

تولید روزانه شیر به مقدار زیادی کلسیم، منیزیم، زینک، اسید فولیک و ویتامین‌های گروه B به‌ویژه بیوتین نیاز دارد. اگر رژیم غذایی مادر این نیازها را پوشش ندهد، بدن از بافت‌های خودش مایه می‌گذارد و اولین بافت‌های آسیب‌دیده ناخن، مو و ابرو هستند.

کم‌خوابی مزمن و بیداری‌های شبانه برای شیر دادن، سطح هورمون کورتیزول را بالا نگه می‌دارد. کورتیزول بالا مستقیماً به ریشه فولیکول‌ها آسیب می‌زند و خون‌رسانی به ابروها را ضعیف می‌کند.

درمان‌های خانگی و روغن‌تراپی ایمن

روش‌های خانگی و روغن‌تراپی موضعی برای مادران شیرده ایمن هستند، چون جذب سیستمیک به خون و شیر مادر ندارند. روغن کرچک حاوی ریسینولئیک اسید و اسیدهای چرب امگا ۶ و ۹ است و جریان خون مویرگی زیر ابرو را افزایش می‌دهد. هر شب چند قطره روغن کرچک پرس سرد را با برس تمیز ریمل یا گوش‌پاک‌کن روی ابرو بمالید، آرام ماساژ دهید و صبح با آب ولرم بشویید.

روغن بادام تلخ سرشار از ویتامین E، منیزیم و بیوتین طبیعی است و تار ابرو را از ریشه تغذیه می‌کند. اگر پوستتان حساس نیست، می‌توانید روغن رزماری رقیق‌شده با روغن نارگیل یا بادام را هم استفاده کنید؛ این ترکیب اثری مشابه ماینوکسیدیل در تقویت خون‌رسانی دارد.

ژل آلوئه‌ورا سلول‌های مرده پوست را پاک می‌کند و منافذ فولیکول ابرو را باز می‌گذارد. ترکیب آن با محتویات یک کپسول ویتامین E، محرکی عالی برای رشد موهای جدید و پر شدن جاهای خالی ابرو است.

آب پیاز تازه منبع غنی گوگرد است. گوگرد تولید کلاژن را افزایش می‌دهد و استحکام تار ابرو را بالا می‌برد. آب نصف یک پیاز کوچک را با پنبه روی ابرو بگذارید، ۱۵ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید و با شوینده ملایم بشویید. مراقب باشید داخل چشم نرود و این کار را دو بار در هفته تکرار کنید. ماساژ ملایم روزانه دو دقیقه‌ای با نوک انگشتان هم بدون هیچ هزینه‌ای خون‌رسانی موضعی را چند برابر می‌کند.

بهترین مکمل‌های مجاز در دوران شیردهی

بسیاری از داروهای رایج ضد ریزش مو مانند فیناستراید، اسپیرونولاکتون یا لوسیون‌های ماینوکسیدیل با دوز بالا در شیردهی ممنوع هستند، چون وارد شیر می‌شوند و به نوزاد آسیب می‌رسانند. مادران شیرده باید فقط از مکمل‌های تغذیه‌ای مجاز و زیر نظر پزشک استفاده کنند.

مولتی‌ویتامین‌های تخصصی پس از زایمان و شیردهی مثل پرگناکیر برست فیدینگ و فمابیون ۳ برای این دوران فرموله شده‌اند و ویتامین‌های گروه B، کلسیم، روی، منیزیم، ویتامین D و امگا ۳ را تأمین می‌کنند. بیوتین یا ویتامین B7 هم پایه ساخت کراتین است و دوزهای استاندارد آن مانند ۱۰۰۰ یا ۲۵۰۰ میکروگرم در شیردهی معمولاً بی‌خطر است.

زینک پلاس با ویتامین‌های C و B به کنترل سریع ریزش ابرو کمک می‌کند؛ دوز معمول روزانه یک عدد بعد از ناهار است، اما اگر نوزادتان کولیک دارد حتماً با پزشک مشورت کنید. اگر آزمایش نشان دهد فریتین خون زیر ۳۰ یا ۴۰ است، مصرف قرص آهن زیر نظر پزشک ضروری است و در عرض چند هفته ریزش را متوقف می‌کند.

سرم‌های تقویتی ابرو بر پایه پپتید و عصاره‌های گیاهی که فاقد ترکیبات شبه‌پروستاگلاندین و ماینوکسیدیل قوی هستند، به‌صورت موضعی قابل استفاده‌اند؛ اما پیش از خرید، بروشور محصول را بررسی کنید یا با پزشک مشورت نمایید.

تغذیه مناسب برای رشد مجدد ابروها

برای تقویت و رشد مجدد ابروها در دوران شیردهی، رژیم غذایی باید سرشار از پنج ماده مغذی کلیدی باشد. پروتئین و کلاژن موجود در تخم‌مرغ، مرغ، عدس و آب قلم ساختار اصلی تار ابرو را می‌سازند.

آهن و فریتین از منابعی مثل گوشت قرمز، جگر و اسفناج اکسیژن‌رسانی به فولیکول‌ها را بهبود می‌دهند. روی موجود در تخمه کدو تنبل، نخود و گوشت گوساله ریزش را متوقف و رشد مجدد را تحریک می‌کند.

اسیدهای چرب امگا ۳ در گردو، دانه چیا و ماهی سالمون پوست را آبرسانی و التهاب را کاهش می‌دهند. ویتامین E موجود در بادام، آووکادو و روغن زیتون هم مانند آنتی‌اکسیدانی قوی از ریشه ابرو محافظت می‌کند. گنجاندن روزانه این منابع غذایی روند بازسازی ابروها را به‌شکل چشمگیری سرعت می‌بخشد.

سخن پایانی

با رژیم غذایی مقوی، استفاده از روغن‌های گیاهی مثل کرچک و بادام، مصرف مکمل‌های ایمن دوران شیردهی زیر نظر پزشک و دوری از استرس، به فولیکول‌های ابرویتان فرصت بازیابی بدهید.

ریزش ابرو در شیردهی معمولاً موقتی است و با گذشت زمان و رعایت این نکات بهبود می‌یابد. شما زیباترین نقش دنیا یعنی مادر بودن را ایفا می‌کنید؛ پس با آرامش و صبوری این دوران گذرا را سپری کنید.

پرسش‌های پرتکرار

ریزش ابرو در شیردهی تا چه زمانی ادامه دارد؟

این ریزش معمولاً بین ماه دوم تا چهارم پس از زایمان به اوج می‌رسد و در بیشتر موارد تا حدود یک سال پس از زایمان به‌تدریج کاهش می‌یابد.

آیا استفاده از روغن کرچک روی ابرو در دوران شیردهی بی‌خطر است؟

بله، روغن‌تراپی موضعی مانند روغن کرچک جذب سیستمیک به خون و شیر مادر ندارد و برای مادران شیرده ایمن است.

چه مکملی برای ریزش ابرو در شیردهی مجاز است؟

مولتی‌ویتامین‌های تخصصی شیردهی مثل پرگناکیر برست فیدینگ و فمابیون ۳، بیوتین با دوز استاندارد، زینک پلاس و در صورت کم‌خونی قرص آهن؛ همه باید زیر نظر پزشک مصرف شوند.

آیا ماینوکسیدیل برای مادران شیرده مناسب است؟

لوسیون‌های ماینوکسیدیل با دوز بالا و داروهایی مثل فیناستراید و اسپیرونولاکتون در شیردهی ممنوع هستند، چون وارد شیر مادر می‌شوند و به نوزاد آسیب می‌رسانند.

کدام آزمایش برای بررسی علت ریزش ابرو در شیردهی لازم است؟

آزمایش تیروئید و اندازه‌گیری فریتین خون از مهم‌ترین آزمایش‌ها هستند؛ کم‌کاری تیروئید و کمبود ذخایر آهن از دلایل شایع این ریزش‌اند.