حمله قلبی: علل، علائم و راههای پیشگیری
حمله قلبی زمانی رخ میدهد که جریان خون به عضله قلب بهطور ناگهانی قطع یا کم شود. شناخت علائم و اقدام سریع، کلید نجات جان است.
حمله قلبی چیست و چگونه رخ میدهد؟
حمله قلبی زمانی اتفاق میافتد که جریان خون به بخشی از عضله قلب بهطور ناگهانی کاهش یابد یا کاملاً قطع شود. خون، اکسیژن مورد نیاز قلب را تأمین میکند و بدون آن، سلولهای عضله قلب ممکن است آسیب ببینند یا از بین بروند.
علت اصلی بیشتر حملههای قلبی، تجمع پلاکهای چربی و کلسترول در دیواره سرخرگهای کرونری است. این فرایند سالها طول میکشد تا اینکه پلاک پاره شود، لخته خون تشکیل شود و رگ را مسدود کند.
هرچه جریان خون سریعتر به قلب بازگردانده شود، آسیب کمتر و شانس بهبودی بیشتر است. به همین دلیل، تشخیص سریع علائم و تماس فوری با اورژانس اهمیت حیاتی دارد.
علائم حمله قلبی در مردان و زنان
درد، فشار یا ناراحتی در قفسه سینه شایعترین علامت حمله قلبی در هر دو جنس است. اما علائم میتوانند متفاوت باشند و همیشه هم شدید نباشند.
تنگی نفس، تعریق سرد، ضعف، تهوع و درد در گردن، فک یا شانهها از دیگر علائم رایج هستند. در مردان، عرق سرد ناگهانی و دردی که به بازوی چپ کشیده میشود، بیشتر دیده میشود.
در زنان، علائم ممکن است خفیفتر و گمراهکنندهتر باشند؛ مانند درد کمر یا گردن، سوزش معده، سوءهاضمه، تهوع، استفراغ، خستگی شدید، سرگیجه و حتی علائمی شبیه آنفلوانزا. این علائم ممکن است چند روز یا حتی دو هفته قبل از حمله قلبی ظاهر شوند.
متأسفانه همین خفیف بودن علائم در زنان باعث میشود بسیاری از آنها آن را نادیده بگیرند و دیر به پزشک مراجعه کنند.
در هنگام حمله قلبی چه باید کرد؟
اگر شما یا فردی که میشناسید علائمی شبیه حمله قلبی دارد، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید. درمان در ۹۰ دقیقه اول، شانس نجات را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
در حین انتظار برای اورژانس، اگر فرد هوشیار است و به آسپرین حساسیت ندارد، میتواند یک آسپرین بجود یا ببلعد تا خطر لخته شدن خون کاهش یابد.
اگر فرد بیهوش شد، احیای قلبی-ریوی (CPR) تنها با دست میتواند شانس زنده ماندن او را تا دو برابر افزایش دهد. این کار را تا رسیدن امدادگران ادامه دهید.
تشخیص و درمان حمله قلبی
پزشکان برای تشخیص حمله قلبی از نوار قلب (EKG) استفاده میکنند که فعالیت الکتریکی قلب را نشان میدهد و مشخص میکند کدام رگ مسدود شده است. آزمایش خون نیز با اندازهگیری پروتئینهای آزادشده از سلولهای آسیبدیده قلب، تشخیص را تأیید میکند.
درمان بهسرعت برای بازگرداندن جریان خون انجام میشود. ممکن است داروهای حلکننده لخته به بیمار تزریق شود یا آنژیوگرافی کرونری انجام گیرد.
در آنژیوگرافی، پزشک لوله نازکی با بالن در انتها وارد رگ میکند، بالن را باد میکند تا رگ باز شود و اغلب یک استنت (لوله مشبک کوچک) قرار میدهد تا رگ باز بماند.
عوامل خطر و زمینهساز حمله قلبی
خطر حمله قلبی با افزایش سن بیشتر میشود و مردان بهطور کلی در معرض خطر بالاتری هستند. سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی نیز نقش مهمی دارد.
سیگار کشیدن، فشار خون بالا، کلسترول بالا، دیابت و چاقی از عوامل خطر اصلی هستند. کمتحرکی، افسردگی و استرس مزمن هم احتمال حمله قلبی را افزایش میدهند.
شناخت این عوامل به شما کمک میکند با تغییر سبک زندگی، خطر را بهطور قابلتوجهی کاهش دهید.
راههای پیشگیری از حمله قلبی
اگر سیگار میکشید، ترک آن یکی از مؤثرترین کارهاست؛ ترک سیگار خطر حمله قلبی را تا یکسوم کاهش میدهد. ورزش منظم نیز نقش کلیدی دارد؛ انجمن قلب آمریکا توصیه میکند هفتهای ۱۵۰ دقیقه فعالیت با شدت متوسط داشته باشید.
رژیم غذایی سرشار از سبزیجات، میوه و غلات کامل به سلامت عروق کمک میکند. مصرف روزانه آسپرین برای برخی افراد مفید است، اما حتماً باید با پزشک مشورت شود.
مدیریت استرس با روشهای مثبت مانند مدیتیشن، یوگا یا مشاوره نیز از عوامل مهم پیشگیری است.
زندگی پس از حمله قلبی
بسیاری از بیماران چند روز پس از حمله قلبی از بیمارستان مرخص میشوند و میتوانند طی چند هفته فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرند.
بازتوانی قلبی برنامهای شخصیسازیشده برای تناسب اندام و آموزش سبک زندگی سالم ارائه میدهد و به بهبودی سریعتر کمک میکند.
اگر پس از حمله قلبی دچار افسردگی یا نگرانی از حمله بعدی هستید، مشاوره روانی میتواند بسیار مفید باشد. حمایت خانواده و پیگیری منظم پزشکی نیز نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی دارد.
پرسشهای پرتکرار
علائم حمله قلبی در زنان با مردان چه تفاوتی دارد؟
در زنان علائمی مانند درد کمر یا گردن، سوزش معده، تهوع، خستگی شدید و سرگیجه شایعتر است و ممکن است خفیفتر باشند.
در صورت شک به حمله قلبی چه باید کرد؟
بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید. اگر فرد هوشیار است و آلرژی ندارد، یک آسپرین بجود. در صورت بیهوشی، احیای قلبی-ریوی انجام دهید.
چگونه میتوان از حمله قلبی پیشگیری کرد؟
ترک سیگار، ورزش منظم (حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته)، رژیم غذایی سالم، کنترل فشار خون و کلسترول، و مدیریت استرس مؤثرترین راهها هستند.
آیا مصرف روزانه آسپرین برای پیشگیری از حمله قلبی توصیه میشود؟
برای برخی افراد بله، اما باید حتماً با پزشک مشورت شود زیرا ممکن است عوارض داشته باشد.
لینک کپی شد.
دیدگاهها (۰)