شکستن قولنج گردن؛ چرا این عادت ساده می‌تواند خطرناک باشد؟

به گزارش مجله فرتاک؛ شکستن قولنج گردن برای بسیاری از افراد به یک عادت روزانه تبدیل شده است؛ عادتی که چند ثانیه آرامش می‌دهد اما در موارد نادر می‌تواند به رگ‌های حیاتی گردن آسیب بزند و زمینه سکته مغزی را فراهم کند. متخصصان می‌گویند مشکل اصلی خود صدا نیست، بلکه شدت و تکرار حرکتی است که برای ایجاد آن انجام می‌دهیم.

صدای «تق» گردن از کجا می‌آید؟

وقتی گردن را می‌چرخانیم یا می‌کشیم، صدایی شبیه به «تق» می‌شنویم. این صدا لزوماً به معنای جابه‌جا شدن مهره یا «جا افتادن» آن نیست. مفاصل، رباط‌ها و بافت‌های نرم اطراف گردن هنگام حرکت تغییر وضعیت می‌دهند و تغییر فشار داخل مفصل می‌تواند حباب‌های گازی کوچکی ایجاد کند که با ترکیدن آن‌ها صدا تولید می‌شود. به همین دلیل شنیدن این صدا به‌تنهایی نشانه آسیب نیست.

نکته مهم این است که چگونه این صدا را ایجاد می‌کنیم. یک چرخش آرام و طبیعی با یک حرکت ناگهانی و شدید تفاوت اساسی دارد. نگرانی اصلی متخصصان متوجه زمانی است که فرد برای شکستن قولنج، گردن را با فشار زیاد می‌چرخاند، می‌کشد یا به آن نیروی خارجی وارد می‌کند.

چه زمانی شکستن قولنج گردن خطرناک می‌شود؟

شواهد علمی نمی‌گویند که شکستن معمولی قولنج گردن به‌طور قطع باعث سکته مغزی می‌شود. حتی درباره ارتباط مستقیم میان دستکاری گردن و سکته، هنوز نمی‌توان یک رابطه ساده و قطعی بیان کرد. یک مرور نظام‌مند مطالعات نیز نتیجه گرفته است که شواهد موجود برای اثبات یک ارتباط قوی و قطعی کافی نیست.

با این حال، یک نگرانی پزشکی جدی وجود دارد. در موارد نادر، حرکت یا فشار شدید گردن می‌تواند با آسیب به یکی از رگ‌های مهم گردن همراه شود. این رگ‌ها خون را به مغز می‌رسانند و آسیب به آن‌ها می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد.

آسیب رگ گردن چگونه به سکته منجر می‌شود؟

در دو طرف گردن رگ‌های اصلی قرار دارند که خون را به مغز می‌رسانند. اگر دیواره یکی از این رگ‌ها در اثر چرخش یا کشش شدید آسیب ببیند، ممکن است در محل آسیب لخته ایجاد شود. اگر این لخته مسیر خون را ببندد یا به سمت مغز حرکت کند، خون‌رسانی به بخشی از مغز مختل می‌شود و سکته مغزی رخ می‌دهد.

البته این اتفاق نادر است و نباید از آن نتیجه گرفت که هر فردی که گردن خود را می‌شکند در معرض سکته قرار دارد. پژوهش‌های انجام‌شده درباره ارتباط دستکاری گردن با آسیب رگ‌ها نیز محدودیت‌هایی داشته‌اند و هنوز درباره میزان دقیق این خطر اتفاق نظر وجود ندارد.

چه کسانی باید بیشتر احتیاط کنند؟

همه افراد به یک اندازه در معرض خطر نیستند. برخی مشکلات زمینه‌ای می‌توانند احتمال آسیب عروق گردن را افزایش دهند:

• افرادی که سابقه بیماری‌های عروقی دارند.
• کسانی که به مشکلات بافت همبند مبتلا هستند.
• افرادی که به‌طور مداوم گردن خود را با فشار زیاد می‌شکنند.
• کسانی که بدون نظر پزشک، گردن خود را به افراد غیرمتخصص می‌سپارند.

این افراد بهتر است بدون مشورت با پزشک سراغ دستکاری شدید گردن نروند و عادت شکستن مکرر را کنار بگذارند.

دستکاری گردن توسط افراد غیرمتخصص را جدی بگیرید

یکی از مواردی که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد، سپردن گردن به افراد غیرمتخصص برای «جا انداختن» یا شکستن قولنج است. ممکن است فرد تصور کند چند حرکت ساده برای رفع گرفتگی کافی است، اما گردن ساختار حساسی دارد و در اطراف آن رگ‌ها، اعصاب، عضلات و ستون فقرات قرار گرفته‌اند. وارد کردن فشار زیاد یا چرخش ناگهانی می‌تواند آسیب ایجاد کند.

به همین دلیل اگر فرد مرتب دچار درد یا خشکی گردن می‌شود، بهتر است به جای مراجعه به افراد غیرمتخصص، علت مشکل را با یک پزشک یا متخصص مربوط بررسی کند.

علائم هشداردهنده بعد از شکستن قولنج گردن

بیشتر دردهای گردن به معنای سکته مغزی نیستند. با این حال بعضی علائم بعد از یک حرکت شدید گردن را نباید نادیده گرفت. اگر این علائم به‌صورت ناگهانی ظاهر شوند، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد:

• سردرد یا گردن‌درد شدید و ناگهانی
• بی‌حسی یا ضعف ناگهانی، به‌ویژه در یک سمت بدن
• اختلال ناگهانی در صحبت کردن
• دوبینی یا اختلال ناگهانی در دید
• سرگیجه شدید
• مشکل در راه رفتن یا حفظ تعادل

این علائم می‌توانند نشانه اختلال در خون‌رسانی مغز باشند و نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند.

آیا برای رفع گرفتگی باید گردن را بشکنیم؟

خیر، شکستن قولنج تنها راه رهایی از گرفتگی گردن نیست. اگر مشکل ناشی از نشستن طولانی، وضعیت نامناسب بدن یا کار مداوم با رایانه و تلفن همراه باشد، اصلاح وضعیت بدن و استراحت‌های کوتاه می‌تواند کمک‌کننده باشد. حرکات ملایم گردن نیز می‌توانند برای برخی افراد مفید باشند، اما نباید باعث درد شدید شوند و نباید با فشار یا سرعت زیاد انجام شوند.

اگر درد گردن مداوم است، مرتب تکرار می‌شود یا به شانه و دست‌ها انتشار پیدا می‌کند، بهتر است فرد به جای شکستن مداوم قولنج، علت درد را پیگیری کند.

چگونه از گردن خود مراقبت کنیم؟

مراقبت از گردن کار پیچیده‌ای نیست. مهم‌ترین نکته این است که از حرکات ناگهانی و شدید خودداری کنیم. هنگام کار با رایانه یا تلفن همراه، بهتر است گردن برای مدت طولانی در یک وضعیت ثابت باقی نماند. تغییر وضعیت بدن، استراحت‌های کوتاه و توجه به حالت نشستن می‌تواند فشار واردشده به گردن را کاهش دهد.

همچنین اگر فرد عادت دارد چند بار در روز گردنش را برای ایجاد صدای «تق» بشکند، بهتر است این عادت را کاهش دهد. به‌خصوص اگر برای ایجاد صدا مجبور است سر را با دست بکشد یا با شدت بچرخاند.

عادت ساده‌ای که نباید بی‌خطر فرض شود

بهتر است گردن را با شدت و فشار زیاد نشکنیم و برای این کار به افراد غیرمتخصص مراجعه نکنیم. مهم‌تر از همه اگر بعد از یک حرکت شدید گردن، سردرد یا گردن‌درد ناگهانی همراه با ضعف، بی‌حسی، دوبینی، سرگیجه، اختلال تعادل یا مشکل در صحبت کردن ایجاد شد، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.

پرسش‌های پرتکرار

آیا شکستن قولنج گردن واقعاً باعث سکته مغزی می‌شود؟

شواهد علمی قطعی نیست، اما در موارد نادر، حرکت شدید گردن می‌تواند به رگ‌های گردن آسیب بزند و زمینه سکته را فراهم کند. خطر بسیار کم است، اما نباید نادیده گرفته شود.

چرا صدای تق گردن ایجاد می‌شود؟

این صدا معمولاً ناشی از تغییر فشار داخل مفصل و ترکیدن حباب‌های گازی است و به‌تنهایی نشانه آسیب نیست.

چه کسانی نباید گردن خود را بشکنند؟

افرادی که سابقه بیماری‌های عروقی یا مشکلات بافت همبند دارند و کسانی که به‌طور مکرر این کار را با فشار زیاد انجام می‌دهند، باید احتیاط کنند.

اگر بعد از شکستن قولنج گردن علائم عصبی داشتم چه کنم؟

اگر علائمی مثل ضعف، بی‌حسی، دوبینی، سرگیجه، اختلال تعادل یا مشکل در صحبت کردن به‌صورت ناگهانی ظاهر شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

بهترین راه برای رفع خشکی گردن چیست؟

اصلاح وضعیت نشستن، استراحت‌های کوتاه، حرکات ملایم کششی و در صورت نیاز مراجعه به پزشک یا فیزیوتراپیست.