قهوه و هورمون‌های جنسی: کشف تازه محققان فنلاندی

به گزارش مجله فرتاک؛ مصرف روزانه قهوه، فراتر از یک عادت صبحگاهی، ممکن است با تغییراتی در هورمون‌های جنسی، ترکیب بدن و متابولیسم مرتبط باشد. مطالعه‌ای جدید از فنلاند، پرده از این ارتباط‌های پنهان برمی‌دارد.

قهوه؛ نوشیدنی محبوب با رازهای تازه

قهوه یکی از پرطرفدارترین نوشیدنی‌های جهان است و بسیاری از افراد روز خود را با آن آغاز می‌کنند. پیش از این، تحقیقات متعدد فوایدی مانند کاهش خطر دیابت، آلزایمر و پارکینسون را به مصرف قهوه نسبت داده بودند. حالا پژوهشگران دانشگاه اولو در فنلاند، با بررسی داده‌های بیش از ۲۲۰۰ فرد میانسال، به یافته‌های جدیدی درباره ارتباط قهوه با هورمون‌های جنسی و متابولیسم بدن دست یافته‌اند.

قهوه و ترکیب بدن: چربی کمتر، عضله بیشتر

نتایج این مطالعه نشان داد افرادی که قهوه بیشتری مصرف می‌کنند، چربی کل و چربی احشایی کمتری دارند و در عین حال، حجم توده عضلانی اسکلتی آن‌ها بیشتر است. جالب اینجاست که شاخص توده بدنی (BMI) این افراد تفاوت چشمگیری با دیگران نداشت. به گفته محققان، کافئین موجود در قهوه می‌تواند با تحریک سیستم عصبی سمپاتیک، متابولیسم پایه را افزایش دهد و به سوزاندن چربی برای تولید گرما (لیپولیز گرمازا) کمک کند. این مکانیسم می‌تواند توضیحی برای کاهش چربی بدن، حتی بدون تغییر وزن کلی، باشد.

تاثیر قهوه بر هورمون‌های جنسی مردان

یکی از جالب‌ترین یافته‌های این پژوهش، ارتباط مصرف قهوه با هورمون‌های جنسی در مردان بود. مردانی که قهوه بیشتری می‌نوشیدند، سطح تستوسترون زیست‌فراهم‌پذیر بالاتری داشتند. تستوسترون زیست‌فراهم‌پذیر شامل تستوسترون آزاد و تستوسترون متصل به آلبومین است و بخش قابل استفاده‌تری از این هورمون محسوب می‌شود. همچنین سطح پروتئین متصل‌شونده به هورمون‌های جنسی (SHBG) در این افراد بالاتر بود، اما سطح تستوسترون آزاد آن‌ها کمی پایین‌تر بود.

SHBG پروتئینی است که به هورمون‌های جنسی متصل می‌شود و میزان دسترسی آن‌ها به بافت‌ها را تنظیم می‌کند. افزایش SHBG می‌تواند سطح هورمون‌های آزاد را کاهش دهد، اما در عین حال، ممکن است به تنظیم بهتر قند خون کمک کند. در این مطالعه، مردان مصرف‌کننده قهوه، شاخص‌های بهتری از نظر گلوکز و انسولین داشتند که می‌تواند خطر دیابت نوع ۲ را کاهش دهد.

تاثیر قهوه بر هورمون‌های جنسی زنان

در زنان، ارتباط‌های هورمونی محدودتر بود. مصرف بیشتر قهوه با افزایش جزئی SHBG و کاهش شاخص‌های آندروژن‌های آزاد (مانند تستوسترون آزاد) همراه بود. سطح پایین SHBG در هر دو جنس با افزایش خطر دیابت نوع ۲ مرتبط است، بنابراین افزایش آن توسط قهوه می‌تواند اثر محافظتی داشته باشد. با این حال، محققان تأکید می‌کنند که این یافته‌ها هنوز مقدماتی هستند و برای نتیجه‌گیری قطعی به تحقیقات بیشتری نیاز است.

محدودیت‌های مطالعه و نکات مهم

این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است، به این معنی که نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را اثبات کند. به عبارت دیگر، مشخص نیست که قهوه مستقیماً باعث این تغییرات شده یا عوامل دیگری در میان هستند. همچنین، داده‌ها بر اساس خوداظهاری مصرف قهوه جمع‌آوری شده و ممکن است دقیق نباشد. با این حال، یافته‌ها با تحقیقات قبلی در مورد فواید قهوه برای سلامت متابولیک همخوانی دارد.

آیا باید مصرف قهوه را تغییر دهید؟

پاسخ به این سوال به شرایط فردی بستگی دارد. برای اکثر افراد، مصرف متعادل قهوه (حدود ۳ تا ۴ فنجان در روز) بی‌خطر و حتی مفید است. اما اگر به کافئین حساس هستید یا مشکلاتی مانند اضطراب، بی‌خوابی یا ریفلاکس معده دارید، بهتر است مصرف خود را محدود کنید. همچنین، افزودن شکر و خامه زیاد می‌تواند اثرات مثبت قهوه را خنثی کند.

سوالات متداول درباره قهوه و هورمون‌ها

آیا قهوه سطح تستوسترون را افزایش می‌دهد؟

بر اساس این مطالعه، مصرف قهوه با افزایش تستوسترون زیست‌فراهم‌پذیر در مردان مرتبط بود، اما تستوسترون آزاد کمی کاهش یافت. به نظر می‌رسد قهوه می‌تواند به تعادل هورمونی کمک کند، اما برای تأیید این اثر به تحقیقات بیشتری نیاز است.

چه مقدار قهوه در روز برای بهره‌مندی از فواید آن مناسب است؟

مطالعات نشان می‌دهد مصرف ۳ تا ۴ فنجان قهوه در روز (حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین) برای اکثر بزرگسالان بی‌خطر و مفید است. با این حال، بهتر است به بدن خود گوش دهید و در صورت بروز عوارض، مصرف را کاهش دهید.

آیا قهوه برای زنان نیز مفید است؟

بله، قهوه می‌تواند برای زنان نیز فوایدی داشته باشد، از جمله کاهش خطر دیابت و بهبود سطح SHBG. اما زنان باردار باید مصرف کافئین را به کمتر از ۲۰۰ میلی‌گرم در روز محدود کنند.

جمع‌بندی

مطالعه جدید فنلاند نشان می‌دهد که قهوه ممکن است فراتر از یک نوشیدنی انرژی‌زا، بر هورمون‌های جنسی و متابولیسم بدن تأثیر بگذارد. کاهش چربی بدن، افزایش توده عضلانی و بهبود شاخص‌های قند خون از جمله یافته‌های این پژوهش است. با این حال، این نتایج مقدماتی هستند و نباید به‌عنوان یک توصیه قطعی برای تغییر مصرف قهوه در نظر گرفته شوند. در نهایت، تعادل و توجه به واکنش بدن، کلید بهره‌مندی از فواید قهوه است.

پرسش‌های پرتکرار

آیا قهوه سطح تستوسترون را افزایش می‌دهد؟

بر اساس این مطالعه، مصرف قهوه با افزایش تستوسترون زیست‌فراهم‌پذیر در مردان مرتبط بود، اما تستوسترون آزاد کمی کاهش یافت. به نظر می‌رسد قهوه می‌تواند به تعادل هورمونی کمک کند، اما برای تأیید این اثر به تحقیقات بیشتری نیاز است.

چه مقدار قهوه در روز برای بهره‌مندی از فواید آن مناسب است؟

مطالعات نشان می‌دهد مصرف ۳ تا ۴ فنجان قهوه در روز (حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین) برای اکثر بزرگسالان بی‌خطر و مفید است. با این حال، بهتر است به بدن خود گوش دهید و در صورت بروز عوارض، مصرف را کاهش دهید.

آیا قهوه برای زنان نیز مفید است؟

بله، قهوه می‌تواند برای زنان نیز فوایدی داشته باشد، از جمله کاهش خطر دیابت و بهبود سطح SHBG. اما زنان باردار باید مصرف کافئین را به کمتر از ۲۰۰ میلی‌گرم در روز محدود کنند.