ماست یونانی چیست؟ هر آنچه باید درباره خواص، تفاوت‌ها و کاربردهای آن بدانید

به گزارش مجله فرتاک؛ ماست یونانی با آبگیری از ماست معمولی به دست می‌آید و بافتی غلیظ‌تر، پروتئین بالاتر و طعمی خامه‌ای دارد. در این مقاله با فرآیند تولید، خواص تغذیه‌ای، تفاوت‌ها و نکات خرید آن آشنا می‌شوید.

ماست یونانی چیست و چگونه تولید می‌شود؟

ماست یونانی نوعی ماست است که در فرآیند تولید آن، آب پنیر و بخشی از مایعات ماست معمولی جدا می‌شود. این مرحله که به آن «آبگیری» یا «صاف کردن» می‌گویند، باعث می‌شود محصول نهایی بافتی بسیار غلیظ‌تر، خامه‌ای‌تر و پروتئین بیشتری نسبت به ماست معمولی داشته باشد.

در واقع ماست یونانی از همان شیر و باکتری‌های کشت زنده‌ای تولید می‌شود که ماست معمولی از آن‌ها ساخته می‌شود، اما مرحله اضافی جداسازی آب پنیر، تفاوت اساسی در بافت و ترکیبات مغذی ایجاد می‌کند.

فرآیند تولید شامل گرم کردن شیر، افزودن کشت‌های باکتریایی مانند لاکتوباسیلوس بولگاریکوس و استرپتوکوکوس ترموفیلوس، تخمیر در دمای کنترل‌شده و سپس صاف کردن ماست در کیسه‌های مخصوص یا دستگاه‌های سانتریفیوژ است. در نهایت محصول با رعایت زنجیره سرد بسته‌بندی و عرضه می‌شود.

ریشه تاریخی ماست یونانی

اگرچه نام این محصول به یونان نسبت داده می‌شود، اما ریشه واقعی آن به منطقه مدیترانه شرقی، خاورمیانه و بالکان بازمی‌گردد. مردم این مناطق قرن‌ها ماست را در کیسه‌های پارچه‌ای آویزان می‌کردند تا آب اضافی آن خارج شود و محصولی غلیظ و ماندگارتر به دست آید.

امروزه شرکت‌های لبنی این فرآیند سنتی را با فناوری مدرن اجرا می‌کنند و ماست یونانی به یکی از محبوب‌ترین گزینه‌های صبحانه و میان‌وعده در سراسر جهان تبدیل شده است.

تفاوت ماست یونانی با ماست معمولی

مهم‌ترین تفاوت ماست یونانی و معمولی در میزان پروتئین، بافت و مقدار لاکتوز و کلسیم است. در فرآیند آبگیری، بخشی از کلسیم و لاکتوز همراه آب پنیر خارج می‌شود، اما پروتئین موجود در ماست تغلیظ می‌گردد.

به همین دلیل ماست یونانی برای ورزشکاران و افرادی که به دنبال افزایش دریافت پروتئین هستند، گزینه‌ای عالی محسوب می‌شود. همچنین افرادی که به لاکتوز حساسیت دارند، ممکن است ماست یونانی را بهتر تحمل کنند.

از نظر بافت نیز ماست یونانی بسیار غلیظ‌تر و خامه‌ای‌تر است و می‌توان از آن به عنوان جایگزین خامه ترش یا مایونز در دستورهای غذایی استفاده کرد.

ارزش غذایی ماست یونانی

یک فنجان (حدود ۲۰۰ گرم) ماست یونانی ساده و کم‌چرب به طور تقریبی شامل ۱۵ تا ۲۰ گرم پروتئین، حدود ۲۰ درصد نیاز روزانه کلسیم، ویتامین B12، فسفر، پتاسیم و ریبوفلاوین است.

این ماست همچنین حاوی پروبیوتیک‌های مفید برای روده و اسیدهای آمینه ضروری است که بدن قادر به ساخت آن‌ها نیست و باید از طریق غذا تأمین شوند.

میزان پروتئین ماست یونانی تقریباً دو برابر ماست معمولی است و همین ویژگی آن را به یک منبع پروتئین مناسب برای رژیم‌های غذایی مختلف تبدیل کرده است.

خواص و فواید ماست یونانی برای سلامتی

ماست یونانی به دلیل پروبیوتیک‌های موجود، به تعادل فلور روده کمک می‌کند و در بهبود هضم، کاهش نفخ و پیشگیری از اسهال مؤثر است. مصرف منظم آن به دلیل دارا بودن باکتری‌های مفید و ویتامین‌های گروه B می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کند.

پروتئین بالا و بافت غلیظ این ماست احساس سیری طولانی‌مدتی ایجاد می‌کند و به کاهش پرخوری کمک می‌رساند. مطالعات نشان داده‌اند افرادی که ماست یونانی را در رژیم غذایی خود جای می‌دهند، کمتر دچار گرسنگی می‌شوند.

ورزشکاران به دلیل پروتئین بالای این ماست، آن را بعد از تمرین مصرف می‌کنند تا به بازسازی عضلات کمک کنند. پروتئین موجود در ماست یونانی شامل کازئین و پروتئین آب پنیر است که هر دو برای رشد عضلات مفیدند.

ماست یونانی به دلیل لاکتوز کمتر و پروتئین بیشتر، شاخص گلیسمی پایین‌تری نسبت به ماست معمولی دارد و برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ گزینه مناسبی است. همچنین منبع خوبی از کلسیم و فسفر است و در پیشگیری از پوکی استخوان نقش دارد.

کاربردهای ماست یونانی در آشپزی

ماست یونانی تنها یک صبحانه ساده نیست؛ بلکه در آشپزی نیز کاربردهای فراوانی دارد. می‌توان از آن به عنوان جایگزین سالمی برای مایونز و خامه ترش در سس‌های خامه‌ای استفاده کرد.

این ماست پایه‌ای عالی برای دسرهایی مانند چیزکیک، اسموتی و بستنی است. همچنین در ماریناد گوشت باعث تender شدن و طعم‌دار شدن آن می‌شود.

از دیگر کاربردهای آن می‌توان به تهیه دیپ‌هایی مانند تزاتزیکی یونانی با خیار و سیر، و صبحانه همراه با عسل، میوه و مغزها اشاره کرد.

نکات خرید ماست یونانی باکیفیت

هنگام خرید ماست یونانی به برچسب مواد تشکیل‌دهنده توجه کنید. محصولی را انتخاب کنید که تنها شیر و کشت باکتریایی داشته باشد و از محصولات حاوی شکر افزوده یا طعم‌دهنده‌های مصنوعی پرهیز کنید.

میزان پروتئین هر ۱۰۰ گرم ماست باید حداقل ۸ تا ۱۰ گرم باشد. اگر رژیم کم‌چرب دارید، نوع کم‌چرب یا بدون چربی را انتخاب کنید.

تاریخ انقضا و زنجیره سرد را بررسی کنید و ماست را در یخچال نگهداری نمایید. محصولات محلی و تازه معمولاً کیفیت بهتری دارند.

پرسش‌های پرتکرار

آیا ماست یونانی برای کاهش وزن مفید است؟

بله، پروتئین بالا و بافت غلیظ ماست یونانی احساس سیری طولانی‌مدتی ایجاد می‌کند و به کاهش پرخوری کمک می‌رساند.

تفاوت اصلی ماست یونانی با ماست معمولی چیست؟

ماست یونانی در فرآیند تولید آبگیری می‌شود، بنابراین بافت غلیظ‌تر، پروتئین بیشتر و لاکتوز کمتری نسبت به ماست معمولی دارد.

آیا ماست یونانی برای افراد مبتلا به دیابت مناسب است؟

بله، به دلیل لاکتوز کمتر و پروتئین بیشتر، شاخص گلیسمی پایین‌تری دارد و برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ گزینه مناسبی است.

چگونه ماست یونانی باکیفیت را تشخیص دهیم؟

به برچسب مواد تشکیل‌دهنده توجه کنید؛ محصول باید تنها شیر و کشت باکتریایی داشته باشد و هر ۱۰۰ گرم آن حداقل ۸ تا ۱۰ گرم پروتئین داشته باشد.