خورش بامیه و بادمجان مجلسی؛ دستور پخت جاافتاده و خوش‌عطر

خورش بامیه و بادمجان؛ خورشی متفاوت برای سفره‌های ایرانی

خورش بامیه و بادمجان یکی از خورش‌های خوشمزه و کمتر شناخته‌شده در آشپزی ایرانی است که با ترکیب بامیه تازه، بادمجان سرخ‌شده، گوشت و سسی خوش‌عطر از گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود. این خورش به دلیل ظاهر مجلسی و طعم بی‌نظیرش، می‌تواند گزینه‌ای عالی برای مهمانی‌ها و سفره‌های خاص باشد.

اگر این خورش را با حرارت ملایم بپزید و بامیه‌ها را در زمان مناسب اضافه کنید، خورشتی جاافتاده خواهید داشت که بادمجان‌های نرم و بامیه‌های سالم آن در کنار هم جلوه‌ای مجلسی پیدا می‌کنند.

در این مطلب، طرز تهیه خورش بامیه و بادمجان را مرحله‌به‌مرحله همراه با مقدار دقیق مواد، فوت‌وفن‌های پخت و روش سرو یاد می‌گیرید.

مواد لازم برای تهیه خورش بامیه و بادمجان

برای تهیه این خورش برای ۴ نفر به مواد زیر نیاز دارید: ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم گوشت خورشتی گوسفندی یا گوساله، بامیه تازه و ریز، بادمجان قلمی، ۲ قاشق غذاخوری رب گوجه‌فرنگی، ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری آب لیمو یا آب غوره، ۱ قاشق چای‌خوری زردچوبه، نصف قاشق چای‌خوری فلفل سیاه، نمک به مقدار لازم، روغن به مقدار لازم و حدود ۳ تا ۴ پیمانه آب.

نکته: اگر خورش را بدون گوشت می‌پسندید، می‌توانید گوشت را حذف کنید و از قارچ یا مقدار بیشتری بادمجان استفاده کنید. در این صورت زمان پخت نیز کوتاه‌تر خواهد شد.

طرز تهیه خورش بامیه و بادمجان مرحله‌به‌مرحله

مرحله اول: بادمجان‌ها را بشویید و پوست آن‌ها را به صورت نواری یا کامل بگیرید. از طول یا به شکل ورقه‌های ضخیم برش بزنید. کمی نمک روی بادمجان‌ها بپاشید و حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه کنار بگذارید. پس از این مدت، بادمجان‌ها را با دستمال تمیز خشک کنید تا رطوبت سطحی‌شان گرفته شود. در تابه مقداری روغن بریزید و بادمجان‌ها را با حرارت متوسط سرخ کنید تا دو طرف آن‌ها طلایی شود. سپس روی دستمال جاذب روغن قرار دهید. ترفند مجلسی: بادمجان‌ها را بیش از حد نازک برش نزنید؛ چون در زمان پخت خورش ممکن است له شوند.

مرحله دوم: بامیه‌های تازه و کوچک را انتخاب کنید؛ این بامیه‌ها معمولاً لطیف‌تر هستند و ظاهر بهتری در خورش دارند. آن‌ها را به آرامی بشویید و اجازه دهید آبشان کاملاً گرفته شود. سر بامیه را با چاقوی کوچک به آرامی کوتاه کنید، اما به بدنه و قسمت کلاهک آن آسیب نزنید. اگر بامیه را از وسط ببرید یا بیش از اندازه کوتاه کنید، احتمال خارج شدن مواد لزج آن در خورش بیشتر می‌شود. برای نتیجه بهتر، بامیه‌ها را پیش از اضافه کردن به خورش کمی در تابه با مقدار اندکی روغن تفت دهید؛ نیازی نیست کاملاً سرخ شوند.

مرحله سوم: پیازها را نگینی خرد کنید. در قابلمه‌ای مناسب کمی روغن بریزید و پیاز را روی حرارت متوسط تفت دهید تا سبک و طلایی شود. سپس زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید و چند ثانیه تفت دهید تا عطر ادویه‌ها آزاد شود. گوشت خورشتی را به قابلمه اضافه کنید و چند دقیقه تفت دهید تا سطح تکه‌های گوشت تغییر رنگ دهد. اگر عطر سیر را دوست دارید، سیر ریزخردشده را نیز اضافه کنید و حدود ۳۰ ثانیه تفت دهید. مراقب باشید سیر نسوزد.

مرحله چهارم: رب گوجه‌فرنگی را به قابلمه اضافه کنید و حدود ۲ تا ۳ دقیقه تفت دهید تا رنگ آن باز شود و بوی خامی‌اش از بین برود. سپس گوجه‌فرنگی‌ها را رنده کنید یا ریز خرد کنید و داخل قابلمه بریزید. مواد را چند دقیقه دیگر تفت دهید تا گوجه کمی نرم شود و سس خورش شکل بگیرد. فوت کوزه‌گری: رب را جداگانه و در تماس با روغن تفت دهید، اما اجازه ندهید بسوزد.

پخت نهایی و اضافه کردن بامیه و بادمجان

مرحله پنجم: حدود ۳ تا ۴ پیمانه آب جوش به قابلمه اضافه کنید. در قابلمه را بگذارید و اجازه دهید گوشت روی حرارت ملایم بپزد. زمان پخت به نوع گوشت و اندازه تکه‌ها بستگی دارد و ممکن است حدود یک تا یک‌ونیم ساعت یا بیشتر طول بکشد. در طول پخت، اگر آب خورش خیلی کم شد، کمی آب جوش اضافه کنید. از افزودن آب سرد خودداری کنید.

مرحله ششم: وقتی گوشت تقریباً نرم شد، بامیه‌های آماده شده را داخل قابلمه بریزید. مواد را به آرامی جابه‌جا کنید تا بامیه‌ها زیر مواد دفن نشوند و شکلشان حفظ شود. اجازه دهید خورش با حرارت ملایم حدود ۱۵ تا ۲۵ دقیقه دیگر بپزد. در این مرحله از هم زدن شدید خورش پرهیز کنید.

مرحله هفتم: بادمجان‌های سرخ شده را در مرحله پایانی روی خورش بچینید. بهتر است آن‌ها را به آرامی روی مواد قرار دهید تا له نشوند. حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگر اجازه دهید خورش با حرارت کم جا بیفتد.

مرحله هشتم: در پایان نمک خورش را اندازه بگیرید و در صورت تمایل یک تا دو قاشق غذاخوری آب لیمو یا آب غوره اضافه کنید. اگر سس خورش رقیق است، در قابلمه را کمی باز بگذارید تا آب اضافی تبخیر شود.

فوت‌وفن‌های مهم برای خوشمزه شدن خورش بامیه و بادمجان

برای اینکه خورش شما ظاهر مجلسی، طعم متعادل و بافت مناسبی داشته باشد، این نکات را رعایت کنید: بامیه‌های کوچک انتخاب کنید؛ بامیه‌های جوان معمولاً لطیف‌تر هستند و در زمان پخت بهتر شکل خود را حفظ می‌کنند. بامیه را پس از شستن خشک کنید؛ رطوبت اضافی و بریدن بدنه بامیه می‌تواند باعث افزایش حالت لزج خورش شود.

بامیه را دیرتر اضافه کنید؛ پخت طولانی و هم زدن شدید ممکن است باعث له شدن بامیه‌ها شود. بادمجان را جداگانه سرخ کنید؛ این کار به حفظ شکل و طعم بادمجان کمک می‌کند. رب را به اندازه تفت دهید؛ تفت دادن مناسب رب، رنگ و عطر سس را بهتر می‌کند.

از آب جوش استفاده کنید؛ در صورت نیاز به افزودن آب، آب جوش به کار ببرید. چاشنی ترش را در پایان تنظیم کنید؛ آب لیمو یا آب غوره را متناسب با ذائقه اضافه کنید تا ترشی بر طعم بقیه مواد غلبه نکند. حرارت را ملایم نگه دارید؛ پخت آرام کمک می‌کند گوشت نرم شود و سس خورش جا بیفتد.

روش سرو و تهیه بدون گوشت

بهترین همراه برای این خورش، برنج ایرانی ساده یا زعفرانی است. عطر برنج و سس گوجه‌فرنگی خورش در کنار هم ترکیبی دلپذیر ایجاد می‌کنند. برای کامل‌تر شدن سفره می‌توانید از سبزی خوردن تازه، سالاد شیرازی با آب لیمو، ماست ساده یا ماست و خیار، ترشی مخلوط یا ترشی سیر و نان تازه استفاده کنید. برای پذیرایی مجلسی، خورش را در ظرفی گود بریزید و بادمجان‌ها را روی آن بچینید.

اگر غذای گیاهی را ترجیح می‌دهید، می‌توانید گوشت را از دستور حذف کنید و خورش را با بامیه، بادمجان، پیاز، سیر، گوجه‌فرنگی و رب تهیه کنید. در این روش ابتدا پیاز و سیر را تفت دهید، سپس رب و گوجه را اضافه کنید و اجازه دهید سس کمی غلیظ شود. بامیه‌های خشک شده و تفت خورده را اضافه کنید و پس از حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، بادمجان‌های سرخ شده را داخل خورش بچینید.

برای افزایش ارزش غذایی و سیرکنندگی غذا می‌توانید در صورت تمایل مقداری نخود پخته نیز به آن اضافه کنید؛ البته این افزودنی جزو دستور پایه نیست.

چرا خورش بامیه و بادمجان لعاب‌دار یا خوش‌رنگ نمی‌شود؟

خورش بیش از حد لزج شده است: بریدن بدنه بامیه یا هم زدن شدید. راه‌حل: بامیه را سالم نگه دارید و آرام هم بزنید.

سس خورش رقیق است: آب زیاد یا زمان کم پخت. راه‌حل: در قابلمه را کمی باز بگذارید تا سس غلیظ شود.

بادمجان له شده است: اضافه شدن زودهنگام یا برش نازک. راه‌حل: بادمجان را در مراحل پایانی اضافه کنید.

رنگ خورش کم‌رنگ است: تفت ندادن کافی رب یا کمبود گوجه. راه‌حل: رب را بدون سوزاندن تفت دهید.

گوشت سفت مانده است: زمان پخت ناکافی یا نوع گوشت. راه‌حل: پخت آرام را تا نرم شدن گوشت ادامه دهید.

خورش طعم ترش زیادی دارد: آب لیمو یا آب غوره زیاد. راه‌حل: چاشنی را کم‌کم اضافه کنید و مزه را بررسی کنید.

پرسش‌های پرتکرار

چرا بامیه در خورش لعاب می‌اندازد؟

بریدن بدنه بامیه، شستن بدون خشک کردن یا هم زدن شدید باعث خارج شدن مواد لزج بامیه و لعاب‌دار شدن خورش می‌شود. برای جلوگیری، بامیه را سالم نگه دارید، پس از شستن کاملاً خشک کنید و در پخت آرام هم نزنید.

چه زمانی بامیه را به خورش اضافه کنیم؟

بامیه را وقتی گوشت تقریباً نرم شد، حدود ۱۵ تا ۲۵ دقیقه قبل از پایان پخت اضافه کنید تا نرم شود اما شکل خود را از دست ندهد.

آیا می‌توان خورش بامیه و بادمجان را بدون گوشت تهیه کرد؟

بله، می‌توانید گوشت را حذف کنید و از قارچ یا بادمجان بیشتر استفاده کنید. در این صورت زمان پخت کوتاه‌تر می‌شود و می‌توانید نخود پخته نیز اضافه کنید.

چرا بادمجان در خورش له می‌شود؟

اگر بادمجان را زودتر از موعد یا با برش نازک اضافه کنید، در پخت طولانی له می‌شود. بادمجان را در مراحل پایانی و به صورت ورقه‌های ضخیم اضافه کنید.

خورش بامیه و بادمجان را با چه غذایی سرو کنیم؟

این خورش را با برنج ایرانی ساده یا زعفرانی، سبزی خوردن، سالاد شیرازی، ماست و ترشی سرو کنید. نان تازه نیز برای خوردن سس خورش مناسب است.