هشدار یک مطالعه بزرگ: نوشیدنی شیرین روزانه و دو برابر شدن خطر سرطان معده

به گزارش مجله فرتاک؛ مصرف روزانه نوشیدنی‌های شیرین فقط به افزایش وزن و دیابت ربطی ندارد؛ یک مطالعه بزرگ نشان می‌دهد این عادت ممکن است خطر ابتلا به سرطان معده را بیش از دو برابر کند. با این حال، رابطه علت و معلولی قطعی نیست و باید آن را در بستر سبک زندگی کلی دید.

نوشیدنی شیرین؛ عادتی که بی‌صدا وارد زندگی می‌شود

یک نوشابه خنک کنار ناهار، آب‌میوه بسته‌بندی‌شده در صبح، نوشیدنی انرژی‌زا در میانه یک روز کاری شلوغ یا چند فنجان چای شیرین در طول روز؛ این‌ها به‌تدریج به بخشی از برنامه روزانه تبدیل می‌شوند. مشکل اصلی همین‌جاست: برخلاف میوه، این نوشیدنی‌ها قند افزوده قابل توجهی وارد بدن می‌کنند، بدون آنکه فیبر و حس سیری مشابهی ایجاد کنند.

نتیجه این می‌شود که فرد بدون آنکه متوجه باشد، در طول روز حجم زیادی قند مایع دریافت می‌کند؛ قندی که نه معده را پر می‌کند و نه به اندازه خوراکی‌های جامد، سیری می‌آورد.

مطالعه جدید چه می‌گوید؟

بر اساس گزارش منتشرشده، افرادی که هر روز نوشیدنی‌های شیرین مصرف می‌کنند، در مقایسه با کسانی که به‌ندرت چنین نوشیدنی‌هایی می‌نوشند، ممکن است بیش از دو برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان معده باشند. این یافته نگران‌کننده است، اما باید با دقت تفسیر شود.

دکتر ویشال خورانا، متخصص گوارش، در این باره توضیح می‌دهد که این مطالعه تنها یک «ارتباط» را نشان می‌دهد، نه اثباتی بر اینکه نوشیدنی‌های شیرین مستقیماً باعث سرطان معده می‌شوند. به گفته او، ماهیت سرطان هرگز این‌قدر ساده نیست که بتوان آن را به یک نوشیدنی خاص نسبت داد.

ارتباط با علت و معلول چه تفاوتی دارد؟

در پژوهش‌های مشاهده‌ای، وقتی می‌گوییم دو عامل «ارتباط» دارند، یعنی تغییرات آن‌ها با هم همراه است؛ اما این همراهی لزوماً به معنای آن نیست که یکی علت دیگری است. ممکن است عوامل دیگری مانند چاقی، رژیم غذایی نامناسب، مصرف دخانیات یا زمینه ژنتیکی، هم بر مصرف نوشیدنی شیرین و هم بر خطر سرطان معده اثر بگذارند.

به همین دلیل، نمی‌توان گفت هر کسی که نوشابه می‌نوشد، حتماً سرطان معده می‌گیرد. سرطان معده حاصل تعامل پیچیده‌ای از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی در طول زمان است.

آیا باید نوشابه را کاملاً کنار بگذاریم؟

لزوماً نه؛ حداقل نه فقط به خاطر این مطالعه. در بیشتر موارد نمی‌توان علت یک مورد سرطان معده را به یک نوشیدنی یا ماده غذایی خاص نسبت داد. با این حال، این یافته به شواهد رو به رشدی اضافه می‌شود که نشان می‌دهد مصرف منظم نوشیدنی‌های شیرین برای سلامت درازمدت مناسب نیست.

نکته عملی این است: کولا، آب‌میوه بسته‌بندی‌شده، نوشیدنی انرژی‌زا و چای شیرین را به عادت روزانه تبدیل نکنید. این‌ها بهتر است خوراکی‌های گاه‌به‌گاه باشند، نه نوشیدنی‌های همیشگی.

جایگزین‌های ساده برای نوشیدنی‌های شیرین

آب همچنان بهترین و ساده‌ترین گزینه برای تأمین آب بدن است. دکتر خورانا گزینه‌هایی مثل شربت لیموی بدون شکر، دوغ و چای یا قهوه ساده را هم پیشنهاد می‌کند. نکته کلیدی «بدون شکر» بودن است؛ چون اضافه کردن شکر به یک نوشیدنی که به‌طور سنتی سالم محسوب می‌شود، ارزش غذایی آن را به‌شدت تغییر می‌دهد.

برای کسانی که به نوشیدنی‌های شیرین عادت دارند، تغییر ناگهانی و شدید لازم نیست. کاهش تدریجی شکر چای یا قهوه، انتخاب حجم کمتر نوشیدنی‌های شیرین و جایگزینی آب به‌عنوان نوشیدنی اصلی همراه وعده‌ها، می‌تواند مجموع قند دریافتی را به‌مرور پایین بیاورد.

پیشگیری از سرطان معده فراتر از حذف یک نوشیدنی است

اگرچه یافته‌های جدید ممکن است نوشیدنی‌های شیرین را به هدفی آسان برای انتقاد تبدیل کنند، پیشگیری از سرطان را نمی‌توان تنها به حذف یک قلم خوراکی محدود کرد. دکتر خورانا تأکید می‌کند که پیشگیری از سرطان یعنی پرهیز از یک ماده غذایی خاص نیست؛ بلکه باید به جنبه‌های کلی‌تر سبک زندگی توجه کرد:

• حفظ وزن سالم
• داشتن فعالیت بدنی منظم
• مصرف کافی فیبر
• پرهیز از دخانیات
• مصرف نکردن الکل

این عوامل، در کنار کاهش مصرف قند افزوده، تصویر کامل‌تری از پیشگیری ارائه می‌دهند.

جمع‌بندی

مطالعه جدید درباره ارتباط نوشیدنی‌های شیرین و سرطان معده، زنگ هشداری برای بازبینی عادت‌های روزانه است؛ نه دلیلی برای وحشت. نوشیدنی شیرین را می‌توان گاهی مصرف کرد، اما تبدیل آن به بخش ثابت برنامه روزانه، ریسکی است که می‌توان با انتخاب‌های ساده‌تر کاهش داد. آب، دوغ بدون نمک زیاد، چای و قهوه بدون شکر و شربت‌های خانگی کم‌شکر، جایگزین‌های عملی و در دسترسی هستند.

پرسش‌های پرتکرار

آیا نوشیدن نوشابه قطعاً باعث سرطان معده می‌شود؟

خیر. مطالعه جدید فقط یک ارتباط آماری نشان می‌دهد، نه رابطه علت و معلولی. سرطان معده حاصل ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی است.

اگر سال‌ها نوشابه زیاد مصرف کرده‌ام، چه کار کنم؟

نگران نباشید و به‌جای تمرکز روی گذشته، از امروز مصرف را کاهش دهید. کاهش تدریجی قند، جایگزینی آب و بهبود کلی سبک زندگی، مهم‌ترین اقدام است.

کدام نوشیدنی‌ها جزو نوشیدنی‌های شیرین محسوب می‌شوند؟

نوشابه، آب‌میوه‌های بسته‌بندی‌شده، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، چای و قهوه شیرین و شربت‌های پرقند در این دسته قرار می‌گیرند.

بهترین جایگزین نوشابه چیست؟

آب بهترین گزینه است. دوغ، چای یا قهوه بدون شکر و شربت لیموی بدون شکر هم جایگزین‌های مناسبی هستند.

برای پیشگیری از سرطان معده فقط باید قند را کم کرد؟

نه. حفظ وزن سالم، فعالیت بدنی، مصرف فیبر، پرهیز از دخانیات و الکل نیز نقش مهمی در کاهش خطر دارند.